چرا پوست ما چرب می شود؟
همهی افراد تا حدی چربی روی پوست خود دارند. زیر هر یک از منافذ پوست، غدهای به نام غدهی سباسه (چربی) وجود دارد که یک نوع چربی طبیعی به نام «سبوم» تولید میکند و باعث مرطوب و سالم ماندن پوست میشود. اما این غدد ممکن است بیش از حد چربی تولید کنند که همین موضوع باعث ایجاد پوست چرب میشود.
اگر پوست شما همیشه براق به نظر میرسد و در طول روز مجبورید چندین برگه جذبکنندهی چربی استفاده کنید، به احتمال زیاد پوست چربی دارید. حتی ممکن است تنها چند ساعت پس از شستوشو، پوستتان دوباره چرب و براق شود.
پوست چرب همچنین احتمال بروز جوش را بیشتر میکند، زیرا سبوم با سلولهای مردهی پوست ترکیب شده و در منافذ گیر میافتد.
علل ایجاد پوست چرب میتواند شامل عوامل ژنتیکی، محیطی و سبک زندگی باشد. اگرچه نمیتوان بهطور کامل از شر پوست چرب خلاص شد، اما میتوان اقداماتی برای کاهش میزان چربی آن انجام داد. نکتهی کلیدی این است که یکی یا چند مورد از هفت علت اصلی آن را شناسایی کنید.
- ژنتیک
پوست چرب معمولاً در خانوادهها ارثی است. اگر یکی از والدینتان پوست چربی داشته باشد، احتمال اینکه شما هم غدد چربی بیشفعالی داشته باشید زیاد است. - سن
اگرچه لزوماً با افزایش سن از شر پوست چرب خلاص نمیشوید، اما واقعیت این است که پوست با گذشت زمان، سبوم (چربی طبیعی پوست) کمتری تولید میکند. پوست پیر، پروتئینهایی مثل کلاژن را از دست میدهد و غدد چربی نیز کندتر عمل میکنند.به همین دلیل بسیاری از افرادی که پوست سالخورده دارند، دچار خشکی پوست میشوند. در این دوران، خطوط ریز و چینوچروکها نیز بهدلیل کاهش کلاژن و سبوم بیشتر به چشم میآیند.
یکی از مزایای پوست چرب این است که ممکن است علائم پیری در شما دیرتر از افرادی با پوست خشک ظاهر شود.
ممکن است اکنون پوست چربی داشته باشید، اما باید با افزایش سن وضعیت پوستتان را ارزیابی کنید. حتی افراد در دههی ۳۰ زندگی ممکن است دیگر ترکیب پوستی مشابه نوجوانی یا اوایل جوانی خود نداشته باشند.
یک متخصص زیبایی (آرایشگر حرفهای یا کارشناس پوست) میتواند هر چند سال یکبار نوع پوستتان را ارزیابی کند تا مشخص شود آیا نیاز به تغییر در روتین مراقبت از پوست خود دارید یا خیر.
- محل زندگی و زمان سال
افراد معمولاً در آبوهوای گرم و مرطوب، پوست چربتری دارند. همچنین احتمال اینکه پوست شما در تابستان چربتر از پاییز یا زمستان باشد بیشتر است.
ممکن است نتوانید بهخاطر پوست چرب از محل زندگیتان نقلمکان کنید، اما میتوانید در روزهایی که گرما و رطوبت بالاست، روتین روزانه خود را تنظیم کنید.
برگههای جذبکنندهی چربی (blotting sheets) را همراه داشته باشید تا در طول روز چربی اضافی را از صورت پاک کنید. استفاده از مرطوبکننده یا کرمپودر مات نیز میتواند به جذب چربی اضافی کمک کند.
منافذ بزرگشده
گاهی اوقات منافذ پوست به دلیل افزایش سن، تغییرات وزنی یا جوشهای قبلی بزرگتر میشوند. منافذ بزرگتر معمولاً چربی بیشتری تولید میکنند.در حالی که ژنتیک و سن از عوامل اصلی ایجاد پوست چرب هستند، محل زندگی و فصل نیز میتوانند تأثیرگذار باشند.
نمیتوانید اندازهی منافذ را کوچک کنید، اما میتوانید با دقت بیشتر در طول روز نواحی دارای منافذ بزرگتر را با دستمالهای جذبکننده تمیز کنید.- استفاده از محصولات نامناسب برای نوع پوست
پوست چرب میتواند به دلیل استفاده از محصولات مراقبتی نادرست برای نوع پوست شما ایجاد یا تشدید شود. برخی افراد پوست مختلط را با پوست چرب اشتباه میگیرند و مثلاً از کرمهای خیلی سنگین استفاده میکنند.
اگر در ماههای زمستان پوست خشکی دارید، ممکن است لازم باشد در فصل بهار و تابستان روتین مراقبتی خود را تغییر دهید و از مرطوبکنندههای سبکتر و شویندههای ژلی استفاده کنید.
استفاده از محصولات درست میتواند تفاوت زیادی در میزان چربی باقیمانده روی صورتتان ایجاد کند. - زیادهروی در روتین مراقبت از پوست
در مقابل، شستوشوی بیش از حد یا لایهبرداری مکرر میتواند باعث چرب شدن بیشتر پوست شود. این موضوع ممکن است متناقض به نظر برسد، چون هدف شستوشو و لایهبرداری، از بین بردن چربی پوست است.اما اگر این کار را زیاد انجام دهید، مقدار زیادی از چربی طبیعی پوست را از بین میبرید. در نتیجه، غدد سباسه وارد حالت «اضطراری» میشوند و برای جبران، چربی بیشتری تولید میکنند.
برای کنترل چربی اضافه، فقط کافی است روزی دو بار پوست خود را بشویید.
همچنین نادیده گرفتن استفاده از ضدآفتاب میتواند باعث خشکی پوست و در نتیجه افزایش تولید سبوم شود. بنابراین حتماً هر روز ضدآفتاب بزنید. مرطوبکنندهها و کرمپودرهایی که دارای ضدآفتاب هستند معمولاً چربی کمتری دارند، اما ممکن است نیاز باشد در طول روز دوباره تمدیدشان کنید.
- نادیده گرفتن مرطوبکننده
این یک تصور اشتباه است که مرطوبکننده باعث چرب شدن پوست میشود. در واقع، اگر از محصولات درمانی جوش مانند سالیسیلیک اسید یا بنزوئیل پراکسید استفاده میکنید، حتماً به یک مرطوبکنندهی خوب نیاز دارید تا از خشک شدن پوستتان جلوگیری شود. بدون مرطوبکننده، هر نوع پوستی (حتی چرب) خشک میشود.بنابراین به جای حذف مرطوبکننده، باید نوع مناسب آن را پیدا کنید. مرطوبکنندههای سبک، بر پایه آب، برای پوست چرب مناسب هستند. همیشه مرطوبکننده باید آخرین مرحله روتین پوستی شما بعد از پاکسازی و تونر باشد.
همچنین به دنبال محصولاتی باشید که روی بستهبندی آنها نوشته شده باشد «بدون چربی» (oil-free) و «غیر کومدونزا» (non-comedogenic) تا به پاک نگه داشتن منافذ کمک کند.
۱۰ باید و نباید از نظر متخصصان پوست برای کنترل پوست چرب
اگرچه پوست چرب میتواند باعث انسداد منافذ و افزایش جوش شود، اما مزایای خودش را هم دارد. چربی طبیعی پوست به حفظ سلامت آن کمک میکند و افرادی که پوست چرب دارند معمولاً پوست ضخیمتر و چینوچروکهای کمتری دارند. نکتهی مهم، ایجاد تعادل بین چربی زیاد و رطوبت طبیعی پوست است.
برای کنترل پوست چرب، متخصصان پوست این توصیهها را دارند:
✅ صورتتان را روزی دو بار و بعد از عرق کردن بشویید. هنگام شستوشو، وسوسه نشوید پوستتان را بسابید، حتی برای پاک کردن آرایش. سایش پوست باعث تحریک و بدتر شدن ظاهر آن میشود.
✅ از محصولات مراقبتی با برچسب «بدون چربی» (Oil-Free) و «غیر کومدونزا» (Non-comedogenic) استفاده کنید. این محصولات منافذ را نمیبندند و باعث جوش نمیشوند. موادی مثل سالیسیلیک اسید، گلیکولیک اسید و لاکتیک اسید میتوانند به کاهش چربی کمک کنند، اما ممکن است پوست را تحریک کنند؛ در این صورت استفاده را قطع یا کم کنید.
✅ از شویندههای ملایم و فومی استفاده کنید. استفاده از شویندههای قوی ممکن است چربی پوست را بیش از حد از بین ببرد و باعث افزایش تولید چربی شود. شویندههای ملایم و بدون تحریک مناسبترند.
❌ از پاککنندههای چرب یا حاوی الکل استفاده نکنید. این مواد میتوانند باعث تحریک پوست شوند.
✅ بعد از شستوشو، مرطوبکننده بزنید. حتی اگر پوستتان چرب است، به مرطوبکننده نیاز دارید. برای صرفهجویی در زمان، از مرطوبکنندهای استفاده کنید که ضدآفتاب با SPF 30 یا بالاتر هم داشته باشد.
✅ در فضای باز حتماً ضدآفتاب بزنید. ضدآفتاب از آسیب نور خورشید، چینوچروک، لکهای پیری و حتی سرطان پوست جلوگیری میکند. برای جلوگیری از جوش، ضدآفتابهایی با زینک اکسید و تیتانیوم دیاکسید و بدون چربی و عطر انتخاب کنید. همچنین از سایه، کلاه لبهدار و لباس محافظ استفاده کنید.
برخی از ضدآفتاب های محبوب موجود در زیبااستور در ادامه آورده شده است. برای مشاهده جزئیات و قیمت هر محصول، روی نام آن کلیک کنید:
✅ از لوازم آرایش بدون چربی و بر پایه آب استفاده کنید. اگر آرایش میکنید، محصولات مات (Matte) به کاهش برق پوست کمک میکنند.
❌ با آرایش نخوابید. حتماً قبل از خواب، آرایش را به طور کامل پاک کنید.
✅ در طول روز از برگههای جذب چربی (blotting papers) استفاده کنید. این برگهها را به آرامی روی پوست فشار دهید و چند ثانیه نگه دارید تا چربی را جذب کنند. آنها را روی صورت نکشید چون چربی را پخش میکند.
❌ در طول روز صورتتان را لمس نکنید. این کار باعث انتقال چربی، آلودگی و باکتری از دستها به صورت میشود. فقط هنگام شستوشو، مرطوب کردن یا استفاده از ضدآفتاب و آرایش صورت را لمس کنید، آن هم با دستهای کاملاً تمیز.
برای مطالعه:
- چگونه بدون لایههای سنگین کرم در تابستان از پوست محافظت کنیم؟
- روتین پوستی برای صورت جوش دار
- ضد آفتاب خوب برای پوست چرب
- ضد آفتاب رنگی بهتره یا بی رنگ
- ماندگاری ضد آفتاب چقدر است؟
- چگونه پوستی صاف و بدون منافذ داشته باشیم؟
- روتین مراقبت از پوست برای پوست دهیدراته
- ضد آفتاب در روتین پوستی
- روتین پوست چرب نوجوان
- شستشوی دو مرحله ای صورت
- درمان خانگی جوش صورت در بزرگسالی
- تاثیر خوردن اب بر پوست صورت
- انواع سرم های پوستی