آیا جوش شیرین یک درمان خانگی آکنه است؟

جوش‌شیرین به طور تجربی به‌عنوان ماسک خانگی یا درمان موضعی آکنه استفاده شده است. اما به گفته دو متخصص پوست برجسته، دکتر مارنی نوسباوم (Marnie Nussbaum, MD, FAAD) و دکتر انی گونزالس (Annie Gonzalez, MD)، این ماده وقتی وارد روتین پوستی شما شود می‌تواند بیشتر آسیب بزند تا فایده داشته باشد. برای روشن شدن موضوع، نظر متخصصان را درباره استفاده از جوش‌شیرین برای مقابله با آکنه جویا شدیم.

در ادامه، می‌خوانید که چگونه می‌توان از جوش‌شیرین به شکل ایمن استفاده کرد، و همچنین فواید و عوارض احتمالی آن بر پوست.

جوش‌شیرین چیست؟

جوش‌شیرین یا بی‌کربنات سدیم یک ترکیب شیمیایی با خاصیت قلیایی است که از نظر فنی در دسته نمک‌ها قرار می‌گیرد، نوسباوم توضیح می‌دهد. بخش قلیایی بودن آن وقتی پای استفاده در مراقبت از پوست و آکنه به میان می‌آید بسیار اهمیت پیدا می‌کند؛ اما درست به همین دلیل است که جوش‌شیرین به خنثی کردن مواد اسیدی، چه درونی و چه بیرونی، کمک می‌کند، گونزالس اضافه می‌کند.

حقایقی درباره جوش‌شیرین

• نوع ترکیب: لایه‌بردار

• مزایای بالقوه: لایه‌برداری، خاصیت ضدالتهابی، و شاید کمک به تعادل pH در پوست‌های چرب‌تر

• چه کسانی باید استفاده کنند: فقط کسانی که دسترسی به محصولات تخصصی ضدآکنه مثل سالیسیلیک اسید یا بنزوئیل پراکسید ندارند، نوسباوم هشدار می‌دهد. به طور کلی برای پوست‌های چرب‌تر گزینه بهتری است، گونزالس اضافه می‌کند، اما حتی در این حالت هم می‌تواند مشکل‌ساز شود.

• تعداد دفعات مجاز استفاده: حداکثر یک بار در هفته

• بهتر است با چه ترکیب شود: فقط با آب برای درست کردن درمان موضعی

• چه چیزهایی را نباید همزمان استفاده کرد: چون جوش‌شیرین بسیار خشک‌کننده است، نباید همراه با ترکیبات دیگر خشک‌کننده پوست مثل رتینوئیدها یا اسیدها استفاده شود.

هیچ تردیدی نیست که جوش‌شیرین می‌تواند در بسیاری از درمان‌های زیبایی خانگی نقش داشته باشد، ضمن اینکه ماده‌ای بسیار ارزان برای این کاربردها محسوب می‌شود. می‌تواند به عنوان یک لایه‌بردار فیزیکی عمل کند؛ در مواقع اضطراری جایگزین شامپوی خشک شود و برای یک حمام پا فوق‌العاده است. به‌راحتی می‌تواند به خمیردندان تبدیل شود و یکی از مواد اصلی بسیاری از دئودورانت‌های طبیعی (چه دستورهای خانگی و چه محصولات آماده) است. موضوع روشن است. اما جایی که کار کمی حساس می‌شود و باید احتیاط کرد، استفاده از جوش‌شیرین روی صورت و برای درمان آکنه است.

فواید جوش‌شیرین برای آکنه

بیایید صادق باشیم؛ اگر هیچ فایده‌ای نداشت، این همه مقاله درباره‌ی مزایای آن به‌عنوان یک درمان طبیعی جوش نوشته نمی‌شد. در ادامه به چند مورد مهم اشاره می‌کنیم:

• لایه‌برداری: بافت کمی زبر جوش‌شیرین باعث می‌شود خاصیت لایه‌برداری داشته باشد، دکتر نوسباوم می‌گوید. لایه‌برداری یکی از راه‌هایی است که به تمیز ماندن منافذ کمک کرده و از ایجاد جوش‌های سرسیاه، سرسفید و التهابی جلوگیری می‌کند.

• خاصیت ضدالتهابی: به گفته دکتر گونزالس، جوش‌شیرین ضدالتهاب است. به همین دلیل در بسیاری از محصولات داروخانه‌ای برای تسکین تحریکات جزئی پوستی مانند نیش حشرات یا راش‌ها استفاده می‌شود. به همین شکل، می‌تواند در کاهش جوش‌های قرمز و ملتهب مفید باشد.

• کمک به تعادل pH در پوست‌های چرب‌تر: پوست معمولاً اسیدی است (با pH بین ۴ تا ۶.۱) که این حالت به حفظ رطوبت و محافظت از پوست در برابر باکتری و آلودگی کمک می‌کند. اما اگر پوست بیش از حد اسیدی شود، ممکن است تولید سبوم (چربی طبیعی پوست) افزایش یافته و باعث انسداد منافذ و آکنه شود. در چنین شرایطی، خاصیت قلیایی جوش‌شیرین می‌تواند به تعادل پوست و بازگرداندن آن به pH سالم‌تر کمک کند.

عوارض احتمالی

به دلیل اینکه جوش‌شیرین بسیار قلیایی است (با pH حدود ۹)، می‌تواند به‌راحتی سطح طبیعی pH پوست را مختل کند و باعث از بین رفتن بیش از حد چربی‌های طبیعی پوست شود؛ نتیجه آن خشکی، تحریک و التهاب پوست است، نوسباوم هشدار می‌دهد. دستکاری pH پوست همچنین می‌تواند منجر به چین‌وچروک زودرس شده و حتی آکنه موجود را بدتر کند، گونزالس اضافه می‌کند.

خلاصه اینکه: جوش‌شیرین فوایدی دارد، اما خط باریکی میان بهره‌مندی از آن و آسیب‌دیدگی پوست وجود دارد. به همین دلیل، هر دو متخصص تأکید می‌کنند که استفاده از آن به‌عنوان بخشی از روتین خانگی ضدآکنه توصیه نمی‌شود.

نحوه استفاده

اگر همچنان می‌خواهید جوش‌شیرین را امتحان کنید:

• هرچه پوستتان چرب‌تر باشد، احتمال بروز مشکل کمتر است. اگر پوست خشک و حساس دارید، این ماده اصلاً مناسب شما نیست.

• بهترین حالت استفاده، مقادیر کم و به‌ندرت است.

• نوسباوم پیشنهاد می‌کند: حدود ۲ قاشق چای‌خوری جوش‌شیرین را با کمی آب مخلوط کنید تا خمیری شود و آن را فقط به‌عنوان درمان موضعی روی جوش‌ها بزنید، نه کل صورت.

• بگذارید ۵ تا ۱۰ دقیقه بماند، سپس با آب ولرم به‌آرامی بشویید.

• بیش از یک بار در هفته استفاده نشود.

• چون می‌تواند پوست را خشک کند، پس از استفاده حتماً مرطوب‌کننده و ضدآفتاب بزنید.

اگر دچار عوارضی مانند قرمزی، خشکی، التهاب یا پوسته‌پوسته شدن شدید، سریعاً به متخصص پوست مراجعه کنید.

نتیجه نهایی

در نهایت، جوش‌شیرین که یک ترکیب شیمیایی با خاصیت قلیایی است، بهتر است برای آشپزخانه یا نظافت خانه بماند. استفاده از آن روی پوست می‌تواند pH طبیعی را برهم بزند، چربی‌های محافظ پوست را بیش از حد پاک کند و باعث خشکی، التهاب و تحریک شود. اگر همچنان می‌خواهید آن را به شکل خمیر با آب امتحان کنید، یادتان باشد فقط برای پوست‌های چرب مناسب‌تر است و باید با احتیاط و دفعات محدود استفاده شود.