هر زخمی داستانی برای گفتن دارد. برخی از زخمهای صورت، بهویژه آنهایی که در اثر جراحیهای زیبایی انتخابی ایجاد میشوند، عمدی هستند؛ اما بسیاری دیگر، نتیجهی حوادث، آسیبها یا التهابهای شدید پوستی هستند. هیچ دو زخمی دقیقاً شبیه هم نیستند، بنابراین زخمهای صورت نیز از فردی به فرد دیگر متفاوتاند. با این حال، برای پیشگیری از ایجاد زخمهای صورت، راهکارهای مؤثری وجود دارد که میتوانند به صاف و یکنواخت ماندن پوست کمک کنند.
پیشگیری، بهترین درمان است
وقتی صحبت از زخمهای صورت میشود، پیشگیری همیشه بهترین گزینه است. به طور کلی، سه نوع زخم وجود دارد:
- زخمهای فرورفته یا گود
- زخمهای تغییر رنگ داده (تیره یا روشن)
- زخمهای ضخیم یا برجسته
زخمهای فرورفته و برجسته معمولاً به سختی از بین میروند، اما اقدام بهموقع در برابر خراشهای سطحی، بریدگیهای جزئی و زخمهای تغییر رنگ داده، میتواند از دائمی شدن آنها جلوگیری کند. شدت قابل مشاهده بودن هر زخم، به میزان بهبود یافتگی آن بستگی دارد. بنابراین، تسریع روند ترمیم سالم پوست کلید اصلی محو شدن آثار زخم است.
علل ایجاد زخم صورت
زخم صورت، مانند سایر نقاط بدن، بخشی از فرآیند طبیعی ترمیم پوست است. زمانی که پوست دچار آسیب میشود، بدن با تولید کلاژن و بافت جدید، ناحیه آسیبدیده را ترمیم میکند. شکل و ظاهر هر زخم بسته به نوع آسیب و نحوهی واکنش پوست در زمان ترمیم متفاوت است.
مراحل تشکیل زخم:
- هموستاز (Hemostasis): بدن برای جلوگیری از خونریزی، پلاکتها را به ناحیه آسیبدیده میفرستد تا با ایجاد لخته و دلمه، زخم را ببندند.
- التهاب (Inflammation): پوست ملتهب میشود و گلبولهای سفید برای جلوگیری از عفونت وارد عمل میشوند. قرمزی، گرما و درد در این مرحله طبیعی است.
- تکثیر (Proliferation): سلولهای جدید پوست تشکیل میشوند و دلمه به تدریج میافتد تا پوست تازه و صورتی رنگ نمایان شود.
- بلوغ (Maturation): پوست کاملاً ترمیم میشود و زخم ممکن است در ابتدا قرمز یا صورتی باشد و به مرور زمان به رنگ سفید یا نقرهای درآید.
شایعترین دلایل زخمهای صورت
- سوختگیها
- تصادف یا ضربه
- جراحیها
- آکنه
- بریدگی و خراش
- بیماریهایی مانند آبلهمرغان
تمام انواع پوست ممکن است دچار زخم شوند و اغلب افراد حداقل یک زخم روی بدن خود دارند. با گذر زمان بسیاری از زخمها کمرنگتر میشوند، اما هیچگاه بهطور کامل از بین نمیروند.
چگونه از زخم شدن پوست صورت پیشگیری کنیم
حتی اگر گاهی زخم اجتنابناپذیر باشد، اقدامهای زیر میتوانند شدت یا احتمال ایجاد آن را کاهش دهند:
- به جوشها دست نزنید. ترکاندن جوشها میتواند باعث التهاب، عفونت و در نهایت ایجاد زخمهای دائمی شود.
- به دلمهها دست نزنید. اجازه دهید دلمهها بهطور طبیعی بیفتند تا فرآیند ترمیم کامل شود.
- در صورت لزوم بخیه بزنید. بخیه میتواند به بهبود منظمتر پوست کمک کند و از زخمهای نامنظم جلوگیری کند.
- پوست را مرطوب نگه دارید. آبرسانی باعث انعطافپذیری بیشتر پوست میشود و احتمال زخم شدن را کاهش میدهد.
- زخم را بپوشانید. استفاده از گاز استریل یا بانداژ به حفاظت پوست کمک میکند و از عفونت جلوگیری میکند.
- از ویتامین E و ضدآفتاب استفاده کنید. پس از بهبود کامل زخم، استفاده از ضدآفتاب با SPF حداقل 30 و ویتامین E به کاهش تیرگی و نرمی پوست کمک میکند.
برخی از ضدآفتاب های محبوب موجود در زیبااستور در ادامه آورده شده است. برای مشاهده جزئیات و قیمت هر محصول، روی نام آن کلیک کنید:
- لوسیون ضد آفتاب صورت و بدن SPF50+ شیسیدو
- ضد آفتاب سنتلا اسکین
- ضدآفتاب برنج بیوتی آف جوسان
- ضدآفتاب راند لب
- ضد آفتاب کرمی توکوبو
- ضد آفتاب استیکی توکوبو
- فلوئید ضد آفتاب بی رنگ لاروش پوزای
- کرم ضد آفتاب تون آپ کلاژن مدی کیوب اصل
- ضد آفتاب سنتلا مادگاسکار مدل ایر فیت لایت
- ضد آفتاب ویتامین e کوزارکس اصل
درمان زخمهای صورت
وجود زخم روی صورت الزاماً به معنای ماندگاری همیشگی آن نیست. در بسیاری از موارد، زخمها با گذر زمان محوتر میشوند. با این حال، برای بهبود سریعتر و مؤثرتر، میتوان از روشهای زیر استفاده کرد:
- دوری از آفتاب: اشعه UV باعث تیرهتر شدن زخمها میشود.
- درمانهای موضعی: پمادها، کرمهای استروئیدی و آنتیبیوتیکی میتوانند التهاب را کاهش داده و روند ترمیم را تسریع کنند.
- محصولات مراقبت از پوست: سرمها و مرطوبکنندههای حاوی رتینول، اسید لاکتیک، سالیسیلیک اسید، ویتامین C و نیاسینامید به بهبود بافت پوست کمک میکنند.
- ورقههای سیلیکونی: برای نرم و صافتر شدن زخمهای ضخیم یا سوختگی بسیار مفید هستند.
- میکرونیدلینگ: با تحریک تولید کلاژن، بافت زخم را بازسازی میکند.
- لیزر و پیلینگ شیمیایی: لایههای آسیبدیده پوست را برداشته و ظاهر زخم را یکنواختتر میکند.
- تزریق استروئید: برای زخمهای برجسته و کلوئیدی جهت کاهش التهاب استفاده میشود.
- فیلرهای پوستی: برای پر کردن زخمهای فرورفته مانند جای جوش به کار میروند.
- جراحی ترمیم زخم: در موارد شدید، جراحی پلاستیک میتواند شکل زخم را اصلاح کند و ظاهر آن را بهبود دهد.
گزینههای درمان زخمهای صورت
زخمهای صورت میتوانند ناشی از آسیب، آکنه، سوختگی یا جراحی باشند و با توجه به اینکه صورت همیشه در معرض محیط است، روند بهبود آنها ممکن است دشوارتر باشد. در ادامه، روشهای متداول درمان زخمهای صورت را بررسی میکنیم:
1. درمابریژن (Dermabrasion)
درمابریژن یکی از مؤثرترین و پرطرفدارترین روشها برای درمان زخمهای صورت است. برخلاف میکرودرمابریژنهای خانگی، این روش توسط متخصص پوست انجام میشود و با استفاده از برس سیمی یا چرخ مخصوص لایهی بالایی پوست برداشته میشود.
مزایا:
- کاهش حدود ۵۰٪ از ظاهر زخمها در بسیاری از افراد
معایب:
- دردناک بودن فرآیند
- مناسب نبودن برای پوست حساس
- مناسب نبودن برای افراد مبتلا به بیماریهای خودایمنی
عوارض احتمالی:
- عفونت
- تیرگی پوست
- قرمزی و تورم
- عدم یکنواختی رنگ پوست
2. پیلینگ شیمیایی (Chemical Peels)
پیلینگ شیمیایی شامل استفاده از اسیدهای ملایم برای برداشتن لایهی بالایی پوست و ایجاد لایه جدید است.
انواع پیلینگ شیمیایی:
- پیلینگ عمیق: با استفاده از فِنول، برای زخمها مؤثرتر است
- پیلینگ سطحی: برای تغییر رنگهای جزئی و زخمهای خفیف مناسب است
- پیلینگ متوسط: معمولاً برای ضدپیری و بهبود لکههای رنگی استفاده میشود
مزایا:
- در دسترس بودن گسترده
- درمان مشکلات پوستی دیگر مثل لکهها و چینوچروک
- ایجاد پوستی صاف و جوانتر
معایب:
- حساسیت بیشتر پوست نسبت به آفتاب
- تحریک پوست حساس یا مبتلایان به اگزما
- عدم توصیه برای باردار و شیرده
- اثر محدود برای پوستهای تیره
3. لیزر (Laser Resurfacing)
لیزر مانند درمابریژن و پیلینگ شیمیایی، لایهی بالایی پوست را حذف میکند اما از پرتوهای لیزر پرقدرت استفاده میکند.
دو نوع لیزر رایج: اربیم و کربن دیاکسید
مزایا:
- زمان بهبود سریعتر (۳ تا ۱۰ روز)
معایب:
- مناسب نبودن برای کسانی که هنوز جوش فعال دارند
- تأثیر کمتر بر پوستهای تیره
- امکان عفونت، تغییر رنگ و ایجاد زخم
4. جراحی پلاستیک
روش تهاجمیتر برای اصلاح زخمهاست که شامل برداشتن یا تغییر شکل بافت زخم میشود. ممکن است زخم یا اپیدرم برداشته شود یا جای زخم جابهجا شود تا ظاهر آن کمتر جلب توجه کند.
مزایا:
- نتایج غالباً بهتر از سایر روشها
- طیف گستردهای از روشهای درمانی برای زخمها
معایب:
- هزینه بالا
- ریسک بالاتر عفونت و ایجاد زخم جدید
5. درمانهای خانگی
روشهای خانگی، کمهزینه و غیرتهاجمی هستند و بسیاری از آنها در خانه در دسترساند:
- ژل یا وازلین: حفظ رطوبت و کاهش احتمال بدتر شدن زخم
- کیتهای سفیدکننده: برای کاهش تیرگی
- عسل: کاهش التهاب و کمک به ترمیم
مزایا:
- ارزان و در دسترس
معایب: - اثربخشی محدود و تحقیق کمی روی آنها انجام شده
- احتمال واکنشهای آلرژیک
نکات مهم برای کاهش و پیشگیری از زخم
- زخم را تمیز نگه دارید: شستشو با آب و صابون ملایم کافی است؛ استفاده از آنتیبیوتیک موضعی الزامی نیست
- مرطوب نگه داشتن زخم: استفاده از وازلین یا ژل مشابه
- استفاده از ضدآفتاب: SPF 30 یا بالاتر به جلوگیری از تیرگی و تغییر رنگ زخم کمک میکند و میتواند به محو شدن آن نیز کمک کند
برای مطالعه:
- چگونه پوست شیشه ای داشته باشیم؟
- سبوم چیست؟
- ضدآفتاب برای پوست مختلط
- خواص نیاسینامید برای پوست
- عمر سلول های پوست و مراقبتهای پیشگیرانه از پیری
- عادتی که پیری پوست را تسریع میکنند (و چه باید کرد)
- تاثیر کلاژن بر پوست صورت
- چرا پوست ما چرب می شود؟
- شستشوی عمیق پوست
- در طول فیشیال صورت چه اتفاقی میافتد؟
- مواد سمی مراقبت از پوست که باید از آنها اجتناب کنید
- هر آنچه که باید در مورد ویتامین C بدانید