اگر تا به حال دچار آکنه شدهاید – بهویژه آن نوع عمیق و دردناک که زیر پوست شکل میگیرد – احتمالاً با عوارض پس از آن نیز روبهرو شدهاید؛ عوارضی که معمولاً مدتها پس از فروکش کردن جوشها باقی میمانند. این اثرات میتوانند شامل هایپرپیگمنتیشن (تیرگی پوست) و حتی جای زخم یا اسکار باشند. در برخی موارد، این اسکارها به شکل فرورفتگیهایی در سطح پوست ظاهر میشوند. این نوع اسکارهای فرورفته ممکن است ماهها یا حتی سالها طول بکشند تا از بین بروند؛ یا اگر خودبهخود بهبود پیدا نکنند، ممکن است نیاز به مداخلهی تخصصی توسط یک متخصص پوست داشته باشند، مانند استفاده از لیزر یا فیلر (پرکنندههای پوستی) برای درمان دائمیتر.
با این حال، روشهای متعددی برای درمان و کمرنگ کردن اسکارهای فرورفتهی آکنه وجود دارد؛ چه با کمک متخصص و چه بهتنهایی در خانه. ما با سه متخصص پوست دارای بورد تخصصی تماس گرفتیم تا توصیههای تخصصیشان درباره گزینههای درمانی اسکار آکنه را با شما به اشتراک بگذاریم. ادامهی مطلب را بخوانید تا با راههای از بین بردن اسکارهای فرورفته آکنه آشنا شوید — از مواد مؤثر مراقبت پوستی گرفته تا روشها و درمانهای تخصصی موجود.
اسکارهای فرورفته آکنه چیستند؟
اسکارهای فرورفته آکنه به نوعی از جای جوش گفته میشود که با فرورفتگیها یا گودیهای قابل مشاهده در سطح پوست مشخص میشوند. این ظاهر فرورفته معمولاً به دلیل کاهش ناگهانی کلاژن در ناحیهی آسیبدیده ایجاد میشود.
(منبع: Connolly D, Vu HL, Mariwalla K, Saedi N. 2017)
چگونه اسکارهای فرورفته آکنه ایجاد میشوند؟
بر خلاف اسکارهای هیپرتروفیک یا کلوئید که به علت تولید بیش از حد کلاژن به وجود میآیند، اسکارهای فرورفته در اثر آسیبهای عمیق ناشی از آکنه و التهاب شدید به وجود میآیند. این نوع آسیب به پوست منجر به ایجاد ساختارهایی شبیه چاله روی صورت میشود – و به همین دلیل به آنها “اسکارهای فرورفته” گفته میشود.
انواع اسکارهای فرورفته آکنه
به گفته دکتر برندان کمپ (Brendan Camp, MD)، اسکارهای فرورفته معمولاً بر اساس ظاهرشان به سه نوع تقسیم میشوند:
اسکارهای باکسکار (Boxcar):
«اسکارهای باکسکار پهن هستند و لبههای تیز و مشخص دارند. مثالی از این نوع اسکار، جای آبلهمرغان است.»اسکارهای آیسپیک (Ice Pick):
«این اسکارها باریک، کوچک و عمیق هستند. به دلیل عمق زیاد، معمولاً درمان آنها دشوارتر است.»اسکارهای رولینگ (Rolling):
«این نوع اسکارها شبیه باکسکار هستند، اما لبههای آنها نرم و موجدار است که باعث میشود سطح پوست ناهموار به نظر برسد. معمولاً عمق کمتری دارند.»
چگونه از ایجاد اسکارهای فرورفته آکنه جلوگیری کنیم؟
بهترین و سادهترین راه برای جلوگیری از ایجاد این اسکارها، درمان بهموقع آکنه قبل از ایجاد جای زخم است.
به گفتهی دکتر جرییل وایتز (Jeriel Weitz, MD):
«اسکارهای آکنه نتیجهی واکنش التهابی پوست به ضایعات آکنه هستند. بهترین راه برای جلوگیری از ایجاد جای جوش، درمان صحیح و سریع آکنه در مراحل اولیه است. به تأخیر انداختن درمان میتواند خطر ایجاد اسکار را افزایش دهد. همچنین توصیه میشود به هیچ وجه جوشها را فشار ندهید یا دستکاری نکنید، چراکه این کار التهاب را بیشتر کرده و احتمال اسکار را بالا میبرد. پیشنهاد من این است که در اسرع وقت با یک متخصص پوست دارای بورد تخصصی مشورت کنید تا برنامهای مناسب برای درمان آکنهتان تنظیم کند.»
چگونه از شر اسکارهای فرورفته آکنه خلاص شویم؟
دکتر کمپ میگوید:
«اسکارهای آکنه، فرورفتگیهایی در پوست هستند که در نتیجهی التهابهای قبلی به وجود آمدهاند. این اسکارها میتوانند ظاهر، فرم و بافت پوست را تغییر دهند.»
اگر این اسکارها درمان نشوند، ممکن است مدت زیادی طول بکشد تا محو شوند — و در برخی موارد، ممکن است هرگز به طور کامل از بین نروند. معمولاً فرورفتگی ناشی از اسکارهای فرورفته خودبهخود پر نمیشود، اما تغییر رنگ یا تیرگی آنها ممکن است به مرور بهبود یابد. دکتر کمپ اضافه میکند:
«برای درمان اسکارهای آکنه، باید کلاژن جدید در پوست تولید شود تا آتروفی (تخریب بافت) ناشی از جوش جبران شود، یا بافت اسکار باید شکسته شود تا چسبندگیهایی که باعث ایجاد فرورفتگی شدهاند آزاد شوند.»
در ادامه برخی از روشهای درمانی را معرفی میکنیم که میتوانند به کمرنگ کردن ظاهر اسکارهای فرورفته آکنه کمک کنند:
01 از 13 – اسید سالیسیلیک (Salicylic Acid)
اسید سالیسیلیک یک نوع بتا هیدروکسی اسید (BHA) است که خاصیت چربیدوستی دارد؛ یعنی تمایل دارد با چربیها ترکیب شود. این ویژگی باعث میشود بتواند بهعمق منافذ پوست نفوذ کند و آنها را تمیز کند. برخلاف آن، آلفا هیدروکسی اسیدها (AHA) مانند اسید گلیکولیک و لاکتیک خاصیت آبدوستی دارند و بهخوبی به منافذ نفوذ نمیکنند، اما در لایهبرداری از سلولهای مرده پوست بسیار مؤثرند و مانع از انسداد منافذ میشوند.
دکتر کمپ توصیه میکند از شویندهی ملایمی حاوی اسید سالیسیلیک استفاده شود که برای درمان آکنه در صورت، شانهها و پشت بدن مناسب باشد.
02 از 13 – رتینوئیدها (Retinoids)
رتینوئیدها با تنظیم و نرمالسازی چرخهی تجدید سلولی، از مسدود شدن منافذ و تشکیل جوش جلوگیری میکنند.
دکتر کمپ میگوید: «استفادهی طولانیمدت از رتینوئیدها میتواند به تولید کلاژن کمک کند.»
او ژل آداپالن Differin را پیشنهاد میدهد که قبلاً فقط با نسخه در دسترس بود اما اکنون بدون نسخه هم قابل تهیه است.
03 از 13 – لایهبرداری شیمیایی (Chemical Peels)
دکتر کمپ توضیح میدهد که یک لایهبرداری شیمیایی با کیفیت میتواند بافت سالم و تازه را نمایان کند و تولید کلاژن جدید را تحریک کند، تا اسکارهای فرورفته کمتر به چشم بیایند.
دکتر وایتز نیز اضافه میکند: «روشهایی مانند لیزرهای بازسازیکننده، لایهبرداری شیمیایی، درمابریژن (Dermabrasion)، میکرونیدلینگ و حتی دستگاههای رادیوفرکوئنسی همگی با تحریک تولید کلاژن جدید مؤثر هستند.»
لایهبرداریهای شیمیایی که درست انجام شوند، بدون درد هستند و لایهبرداری عمیق اما ملایمی برای پوست فراهم میکنند.
04 از 13 – میکرونیدلینگ با رادیوفرکانسی (Microneedling with Radio Frequency)
میکرونیدلینگ با ایجاد آسیبهای سطحی و بسیار نازک در پوست، فرآیند ترمیم را تحریک کرده و باعث تولید کلاژن بیشتر میشود که ظاهر اسکارها را بهبود میبخشد.
وقتی این روش با رادیوفرکانسی ترکیب میشود، در عمق بیشتری از پوست انرژی وارد میشود و پاسخ التهابی و کلاژنسازی شدیدتری به دنبال دارد.
05 از 13 – آکوتان (Accutane)
ایزوترتینوئین که با نام تجاری Accutane شناخته میشود، یک داروی بسیار مؤثر و قوی برای درمان آکنههای شدید است و بهویژه در مواردی که آکنه منجر به اسکار شده، میتواند به بهبود طولانیمدت کمک کند.
دکتر کمپ میگوید اگر روشهای دیگر مؤثر واقع نشوند، آکوتان میتواند باعث فروکشکردن پایدار آکنههای شدید شود.
استفاده از این دارو باید حتماً تحت نظر متخصص پوست دارای بورد تخصصی انجام شود و لازم است قبل از شروع، با عوارض جانبی احتمالی آن آشنا باشید.
06 از 13 – لیزر فرکسل (Fraxel Lasers)
لیزرهای فرکسل میتوانند غیر تخریبی (non-ablative) باشند؛ یعنی ستونهایی از گرما را به لایههای زیرین پوست میفرستند بدون آنکه سطح پوست آسیب ببیند. نوع دیگر آنها تخریبی (ablative) است که ستونی باریک از پوست را برمیدارد و تهاجمیتر است.
دکتر کمپ اشاره میکند که لیزرهای غیرتخریبی کمتهاجمیترند اما نیاز به جلسات متعدد دارند.
07 از 13 – روش سابسیژن (Subcision Procedure)
این روش توسط متخصص پوست در کلینیک انجام میشود و شامل شکستن رشتههای بافت اسکار است که باعث کشیده شدن پوست به سمت پایین و ایجاد فرورفتگی شدهاند.
در این روش، سوزنی به داخل پوست وارد میشود تا رشتههای کلاژنی پاره شوند.
دکتر کمپ هشدار میدهد که این روش ممکن است منجر به کبودی شود.
08 از 13 – ژل ضد آکنه (Acne Gel)
دکتر کمپ توصیه میکند از ژلهایی استفاده شود که هم به صورت موضعی (نقطهای) و هم برای کل صورت قابل استفاده باشند.
در فرمول این ژلها، بهتر است اسید آزلائیک و اسید سالیسیلیک وجود داشته باشد تا لایهبرداری بیشتری انجام شود و سطح پوست صافتر بهنظر برسد.
09 از 13 – فیلرها (Fillers)
تزریق فیلرهایی مانند اسید هیالورونیک میتواند پوست فرورفته را بالا بیاورد و پُر کند تا سطح پوست یکدستتر به نظر برسد.
دکتر کمپ توضیح میدهد: «اسید هیالورونیک یک ترکیب طبیعی در ماتریکس خارجسلولی است؛ همان ژلی که سلولهای پوست و ساختارهای اطراف آن را احاطه کرده.»
سایر گزینههای فیلر شامل موارد زیر هستند:
Sculptra (اسید پلی-ال-لاکتیک)
انتقال چربی اتولوگ (استفاده از چربی بدن خود فرد)
Bellafill که مورد تأیید FDA است (حاوی میکروسفرهای پلیمتیل متاکریلات همراه با کلاژن)
نکته ترکیبات کلیدی: اسید آزلائیک از غلات گرفته میشود و با کشتن باکتریها، لایهبرداری سلولهای مرده پوست و روشنکردن رنگ پوست، به درمان آکنه کمک میکند.
10 از 13 – درمابریژن (Dermabrasion)
درمابریژن (در اعماق مختلف) عملکردی مشابه لایهبرداری شیمیایی دارد، اما بهجای استفاده از مواد شیمیایی، از یک ماده ساینده برای برداشتن لایهی سطحی پوست استفاده میکند.
این روش همچنین میتواند به کاهش چربی اضافی پوست و جلوگیری از بروز جوشهای جدید کمک کند.
11 از 13 – رادیوفرکانسی (Radio Frequency)
سفتسازی پوست با استفاده از رادیوفرکانسی میتواند به کاهش ظاهر اسکارهای فرورفته کمک کند.
این روش انرژی حرکتی ایجاد میکند که فرآیند ترمیم طبیعی بدن را تحریک میکند. در نتیجه، پوست شروع به تولید کلاژن بیشتری کرده و ظاهر اسکارها نرمتر و صافتر میشود.
12 از 13 – روش TCA CROSS
مخفف عبارت: Trichloroacetic Acid Chemical Reconstruction of Skin Scars
این روش نوعی لایهبرداری شیمیایی است که مخصوص درمان اسکارهای آکنه است.
دکتر جسیکا وایزر میگوید: این روش برای درمان اسکارهای یخی (icepick scars) بهویژه مفید است. در این روش، متخصص پوست، اسید تریکلرواستیک (TCA) را در عمق اسکار قرار میدهد تا به مرور، فرآیند ترمیم و بازسازی در آن ناحیه فعال شود و عمق اسکار کمکم بسته شود.
13 از 13 – برش پانچ (Punch Excisions)
دکتر کمپ میگوید: «در این تکنیک، اسکار با استفاده از ابزار برش کوچک یا پانچ برداشته میشود و پوست بخیه زده میشود تا در واقع اسکار آکنه کاملاً حذف شده و جای آن با جای زخم کوچکتر یا کمتر قابلمشاهدهای جایگزین شود.»
دکتر وایزر نیز اضافه میکند که در این روش، استوانههای کوچکی از پوست برداشته میشوند تا واکنش ترمیمی بدن تحریک شود.
او همچنین اشاره میکند که این روش با گذشت زمان محبوبیت خود را از دست داده، چون روش لیزر نتیجهی ظاهری و جمعشدگی بافت بهتری دارد.
برای مطالعه:
- چگونه پوست شیشه ای داشته باشیم؟
- سبوم چیست؟
- ضدآفتاب برای پوست مختلط
- خواص نیاسینامید برای پوست
- عمر سلول های پوست و مراقبتهای پیشگیرانه از پیری
- عادتی که پیری پوست را تسریع میکنند (و چه باید کرد)
- تاثیر کلاژن بر پوست صورت
- چرا پوست ما چرب می شود؟
- شستشوی عمیق پوست
- در طول فیشیال صورت چه اتفاقی میافتد؟
- هنوز جوشهای سرسیاه دارم، یعنی پاککنندهام مؤثر نیست؟
نوشته های مرتبط
سرم اسنس حلزون کوزارکس یکی از محبوب ترین محصولات برند کره ای کوزارکس است که در مدت زمان کوتاهی توانسته (مطالعه بیشتر)
یکی از شایع ترین مشکلات پوستی کم آبی و هیدراته نبودن پوست است که این مشکل با افزایش سن و (مطالعه بیشتر)
شایع ترین مشکل پوستی بین افراد در دنیا خشکی و کم آبی پوست است و تنها راه پیشگیری و درمان (مطالعه بیشتر)
یکی از رایج ترین مشکلات پوستی لک های پوستی یا نقاط تیره روی پوست است که در همه افراد به (مطالعه بیشتر)
منافذ باز پوست یا اصطلاحا پوست پرتقالی یک مشکل رایج در بین افراد مختلف است به طوری که هم زنان (مطالعه بیشتر)
به طور کلی از زمانی که شما وارد چهل سالگی می شوید پوستتان دچار تغییرات زیادی می شود که باعث (مطالعه بیشتر)