لبهای همیشه خشک و ترکخورده بسیار شایع و در عین حال آزاردهنده هستند. اگرچه در زمستان میتوانند بدتر شوند، اما هوای سرد تنها علت خشکی لبها نیست. از عادت لیسیدن لبها گرفته تا رژیم غذایی و حتی نوع بالم لبی که استفاده میکنید، همه میتوانند رطوبت لبها را از بین ببرند و خشکی ناخوشایند و پوستهپوسته شدن ایجاد کنند.
برای اینکه دقیقاً بدانیم چطور میتوان از شر لبهای ترکخورده برای همیشه خلاص شد، با دکتر ریچل نازاریان، متخصص پوست دارای بورد، مشورت کردیم.
ابتدا، علتهای ترکخوردگی لب را بشناسید
«لبها بخش بسیار حساسی از صورت هستند که اغلب در معرض شرایط سختتری نسبت به دیگر قسمتها قرار دارند.» دکتر نازاریان میگوید. «لبها یک ناحیهی غشای مخاطی محسوب میشوند و تعادل رطوبتی متفاوتی نسبت به بقیهی صورت دارند. همچنین لبها مواد موضعی را بسیار راحتتر از پوست عادی جذب میکنند و در عین حال میتوانند به میزان زیادی آب از دست بدهند.» علاوه بر این، چون لبها غدد چربی ندارند، ۱۰ برابر سریعتر از پوست صورت و بدن خشک میشوند. همهی این ویژگیها باعث میشوند که لبها در شرایط زیر بیشتر مستعد خشکی باشند:
قرار گرفتن بیش از حد در معرض آفتاب: آفتابسوختگی هرگز برای شما خوب نیست—و لبها هم از این قاعده مستثنی نیستند. استفاده نکردن از ضدآفتاب لب میتواند باعث سوختگی، تورم، خشکی و پوستهپوسته شدن لبها شود.
قرار گرفتن بیش از حد در معرض سرما: همانطور که هوای سرد میتواند رطوبت پوست شما را بگیرد، همین اتفاق برای لبها هم میافتد.
سوختگی ناشی از باد: سوختگی ناشی از باد در لبها بسیار شایع است و زمانی رخ میدهد که باد شدید به لبها برخورد کند؛ مثلاً هنگام دویدن در هوای سرد یا اسکی.
لیسیدن لبها: بزاق حاوی آنزیمهای گوارشی است که به تجزیهی غذا کمک میکنند؛ اما همین آنزیمها میتوانند پوست لب را هم تجزیه کنند.
چطور ترکخوردگی لب را درمان کنیم
دکتر نازاریان میگوید: «اولین قدم این است که بفهمید دقیقاً چه چیزی باعث خشکی لبهای شما میشود. وقتی علت اصلی را بشناسید، درمان و پیشگیری خیلی سادهتر میشود.»
۱. استفاده از بالم لب مناسب
همهی بالم لبها یکسان ساخته نمیشوند. بعضی از آنها در واقع میتوانند خشکی را بدتر کنند. بالمهایی که حاوی منتول، کافور یا فنول هستند، ممکن است در لحظه احساس خنکی بدهند، اما در نهایت باعث تحریک و خشکی بیشتر میشوند. در عوض، به دنبال بالمهایی باشید که حاوی مواد مرطوبکنندهای مثل:
وازلین یا لانولین: کمک میکنند رطوبت در لبها قفل شود.
شیباتر یا روغن نارگیل: پوست لب را نرم و ترمیم میکنند.
اسید هیالورونیک یا گلیسیرین: برای جذب و نگهداشتن رطوبت عالی هستند.
۲. اجتناب از لیسیدن لبها
هر بار که لبها را لیس میزنید، بزاق تبخیر میشود و رطوبت بیشتری را از لب خارج میکند. این کار فقط چرخه خشکی و ترکخوردگی را تشدید میکند.
۳. نوشیدن آب کافی
کمآبی بدن یکی از علتهای اصلی خشکی لب است. نوشیدن آب به اندازه کافی در طول روز میتواند تفاوت زیادی ایجاد کند.
۴. استفاده از مرطوبکننده محیط
هوای خشک داخل خانه، مخصوصاً در زمستان، میتواند لبها را بیشتر خشک کند. استفاده از دستگاه بخور یا رطوبتساز میتواند کمککننده باشد.
۵. استفاده از ضدآفتاب لب
برای جلوگیری از آسیب نور خورشید، بهتر است بالم لبی با SPF ۳۰ یا بالاتر انتخاب کنید، مخصوصاً اگر مدت زیادی بیرون از خانه هستید.
۶. پرهیز از عادتهای مضر
جویدن یا کندن پوست خشک لبها فقط وضعیت را بدتر میکند و حتی میتواند باعث خونریزی یا عفونت شود.
1. از محصولات لب دارای الکل یا عطر استفاده نکنید
همانطور که پوست بدن شما ممکن است به مواد شیمیایی واکنش نشان دهد، لبها هم میتوانند حساس باشند. اما پوست لبها بسیار نازکتر و ظریفتر از پوست صورت یا بدن است.
دکتر نازاریان میگوید: «وقتی لبها خشک یا ترکخورده هستند، باید استفاده از هر محصولی (حتی محصولات صورت که ممکن است ناخواسته باعث خشکی لب شوند) را که شامل الکل، لایهبردارهای شیمیایی یا رتینوئیدها باشد، متوقف کنید. بسیاری از موادی که ممکن است برای پوست صورت قابلتحمل باشند، روی لبها خشکی یا تحریک شدید ایجاد میکنند. رتینوئیدها یا داروهای ضدجوش از نمونههای بارز این موضوع هستند. حتی اگر مستقیم روی لب استفاده نشوند، میتوانند باعث خشکی و ترکخوردگی شوند—بهویژه در گوشههای لب.»
همچنین باید به ترکیبات موجود در رژلبها و بالم لبها دقت کنید. بعضی ترکیبات ممکن است در ابتدا حس خوبی روی لب بدهند، اما در نهایت باعث خشکی و تحریک شوند.
2. در هوای سرد از محصول محافظتی استفاده کنید
شرایط آبوهوایی مانند باد شدید و تابش خشککننده خورشید میتواند خیلی سریع به لبها آسیب بزند.
او توضیح میدهد: «وقتی هوا سرد است و رطوبت محیط کمتر میشود، هوا آب را از پوست و لبها میکشد. لبها نسبت به هوای سرد و باد بسیار حساس هستند و بهراحتی خشک و ترکخورده میشوند.»
بنابراین بهتر است در برابر سرما و باد از یک لایه محافظ برای لبها استفاده کنید.
3. لبهایتان را لیس نزنید
ممکن است وقتی لبها خشک میشوند بخواهید آنها را لیس بزنید، اما بزاق بعد از خشک شدن، رطوبت بیشتری را از لب میگیرد و باعث خشکی و ترکخوردگی شدیدتر میشود. در واقع، آنزیمهای بزاق که وظیفه تجزیه غذا را دارند میتوانند به بافت لب هم آسیب بزنند.
دکتر نازاریان میگوید: «افرادی که لبهایشان را لیس یا به داخل دهان میکشند، باعث میشوند بزاق پوست لب را تحریک یا تخریب کند، که این موضوع در بسیاری از افراد شایع است.»
4. از محصولات مرطوبکننده با ترکیبات مغذی استفاده کنید
اغلب اوقات لبها در روتین مراقبت صبح و شب نادیده گرفته میشوند. اضافه کردن یک بالم لب مرطوبکننده در صبح و شب میتواند تغییر زیادی در ظاهر و احساس لبها ایجاد کند.
مواد مفیدی که بهتر است در ترکیب بالم لب به دنبالشان باشید عبارتاند از:
کرههای گیاهی (مثل شیباتر)
سرامیدها
روغنهای گیاهی مغذی
روغنهای معدنی
دایمتیکون
ژلها و مومهای محافظتی
همچنین اگر از محصولات ضدجوش یا لایهبردار استفاده میکنید، بهتر است قبل از آنها بالم لب بزنید تا یک سد محافظ ایجاد کرده و از تماس مستقیم مواد خشککننده با لبها جلوگیری شود.
5. تا حد امکان از بینی نفس بکشید
«تنفس از دهان یکی از دلایل شایع تحریک لبهاست. معمولاً وقتی بینی گرفته باشد، افراد از طریق دهان نفس میکشند؛ در این حالت کمی بزاق روی پوست اطراف لب پخش میشود و باعث تحریک میگردد، مخصوصاً در طول شب هنگام خواب.»
بنابراین هر وقت ممکن است، بهتر است نفس کشیدن را از طریق بینی انجام دهید.
6. هر روز از محصول دارای محافظت در برابر آفتاب استفاده کنید
آفتابسوختگی هیچوقت خوب نیست—برای لبها هم همینطور. لبها بهاندازه بقیه پوست در معرض آسیب نور خورشید هستند، اما اغلب فراموش میشوند.
بهتر است هر روز از یک محصول مراقبتی برای لبها که حاوی محافظت در برابر آفتاب (حداقل SPF ۳۰) باشد استفاده کنید و آن را همراه خود داشته باشید. همچنین هر دو ساعت یک بار یا بلافاصله بعد از عرق کردن یا شنا دوباره استفاده کنید.
7. تا حد امکان با نی مایعات بنوشید
هرچه لبها بیشتر با نوشیدنیهای سرد یا داغ تماس مستقیم داشته باشند، سد محافظ طبیعی و همچنین بالم لب محافظ سریعتر از بین میرود. استفاده از نی کمک میکند این سد محافظ مدت بیشتری حفظ شود.
چه زمانی باید به متخصص پوست مراجعه کنید؟
برای بیشتر افراد، ترکخوردگی لبها مسئله نگرانکنندهای نیست و با رعایت نکات بالا در خانه بهبود پیدا میکند. اما اگر لبها بعد از دو تا سه هفته بهتر نشدند، بهتر است به متخصص پوست مراجعه کنید تا علت اصلی مشخص شود.
پرسشهای متداول (FAQ)
آیا برق لبهای حجمدهنده میتوانند باعث خشکی و ترکخوردگی لب شوند؟
بسیاری از برق لبهای حجمدهنده حاوی موادی مثل دارچین، نعناع کوهی و حتی عصاره فلفل قرمز هستند که با تحریک لبها جریان خون را افزایش میدهند و همین باعث اثر حجمدهندگی میشود. به همین دلیل هنگام استفاده ممکن است احساس سوزش یا گزگز داشته باشید. استفاده گهگاهی مشکلی ندارد، اما استفاده مکرر میتواند باعث خشکی و تحریک لبها شود.
کدام کمبود باعث خشکی لبها میشود؟
تحقیقات نشان دادهاند که کمبود ویتامینهای گروه B یا آهن میتواند منجر به ترکخوردگی و تحریک لبها شود. بهتر است در مورد رژیم غذایی و نیاز احتمالی به مصرف مکملها یا ویتامینها با پزشک خود مشورت کنید.
چطور میتوانم از شر پوستههای لب خلاص شوم؟
لایهبرداری ملایم لب میتواند به از بین بردن پوستهای پوستهپوسته و نرم شدن لبها کمک کند. توجه داشته باشید که این کار را فقط یکبار در هفته انجام دهید، چون زیادهروی در لایهبرداری میتواند خشکی لبها را بیشتر کند.
برای مطالعه:
- شستشوی عمیق پوست
- در طول فیشیال صورت چه اتفاقی میافتد؟
- هنوز جوشهای سرسیاه دارم، یعنی پاککنندهام مؤثر نیست؟
- چگونه از پوست چروک خلاص شویم: ۱۲ روش
- ۱۴ نکته برای درمان چین و چروک اطراف دهان
- ۱۰ روش برای یکدست کردن رنگ پوست، به گفته متخصصان پوست
- این غذاها میتوانند باعث چرب شدن پوست شما شوند
- استفاده از ویتامین C با هیالورونیک اسید
- آیا دستمال مرطوب آرایشی میتواند جایگزین شوینده شود؟
- مقایسه بالم پاککننده، روغن پاک کننده و میسلار واتر
- جید رولر چیست؟ فواید ماساژور صورت سن برای پوست
- چگونه یوگای صورت را برای داشتن پوستی درخشان انجام دهیم؟